Met cannabis de crisis te lijf

DEN HAAG (GPD) _ Zo ver het oog reikt groeit cannabis. Zacht deinen de vette koppen van wat misschien wel ‘s werelds meest besproken plant is mee in de Groningse wind. Naast het veld staat de trotse eigenaar van dit groene goud. Hij heeft zijn eigen product nooit gerookt. Toch zweert ook deze man, een jonge ondernemer met een baardje in keurige snit, bij cannabis. ,,Deze plant zal niet in zijn eentje de wereld kunnen redden, maar kan de wereld wel een beetje beter maken.”

Hennep als genotsmiddel is bekend, maar dat het ook in auto’s, isolatie, kleding, biodiesel, voeding, dollarbiljetten en zelfs in de stallen van het Deense koningshuis zit verwerkt, zal voor velen nieuw zijn. De industriële verwerking is onder meer op het conto van Mark Reinders (30) te schrijven, sinds 2008 adjunct-directeur van HempFlax, één van de acht bedrijven in Europa die zich bezighouden met de verwerking van industriële hennep. Hij somt de voordelen van de veelbesproken plant enthousiast op: ,,Hennep is duurzaam, het is sterk, het groeit snel en het groeit overal.” Let wel: het gaat hier niet om hennep zoals in de coffeeshop te koop is. ,,Je moet ongeveer veertig kilo roken om hier stoned van te worden”, verduidelijkt hij.

Het idee om meer te doen met hennep dan het alleen te verkruimelen in joints, ontstond bij Ben Dronkers, directeur van HempFlax en tevens eigenaar van een coffeeshop op de Amsterdamse Wallen en oprichter van het hennepmuseum in Amsterdam. Hij wilde de plant herontdekken, geïnspireerd door het succesvolle gebruik in de Gouden Eeuw (zie kader). In 1993 richtte hij HempFlax op en begon met 140 hectare hennep in het Groningse Oude Pekela. Inmiddels is de productie gegroeid tot 1100 hectare verspreid over Europa. De fabriek in Oude Pekela produceert voor de autobranche, de paardenhouderij, de bouw (isolatie) en zelfs cosmetica.

DUURZAAM

Het wil nog wel eens gebeuren dat een auto, vaak met buitenlands kenteken, bij een van de hennepvelden rond Oude Pekela stopt. Een aantal mannen stapt uit, rent gehaast het veld in, trekt wild aan de planten en keert met hun armen vol ‘wiet’ terug. Om met gierende banden te vertrekken. Reinders schudt glimlachend zijn hoofd om de veel voorkomende vergissing van voorbijgangers. Hij maakt zich meer zorgen over de misvattingen die bij beleidsmakers bestaan. ,,In Nederland gaat duurzaamheid om grote woorden. Hennep biedt vele kansen om die om te zetten in daden, maar dat dringt nog niet altijd door.”

Hennep biedt bijvoorbeeld vele mogelijkheden voor duurzame isolatie en brandstof. Vezelmateriaal uit hennep wordt gebruikt in recyclebare onderdelen in auto’s, die nu nog vaak gemaakt worden van kunststof, waarvoor aardolie de grondstof is. Maar de meeste winst valt te halen in de kledingindustrie. Het verbouwen van katoen is één van de meest milieuvervuilende teelten ter wereld. Vezels van de hennepplant vormen een goede vervanger, al is de vezelkwaliteit van hennep nog niet volmaakt. Voor de hennepteelt zijn geen kunstmest, insecticiden of pesticiden nodig en veel minder water.

Alle voordelen ten spijt voelt Reinders zich niet gesteund door de overheid. ,,De overheid kijkt vooral naar duurzame energie en manieren om energie te besparen. Beter doet die een stap terug en kijkt ze naar het productieproces. Bijvoorbeeld bij isolatie. Isoleren met glaswolvezel bespaart dan wel energie, maar het kost veel energie om dit materiaal te produceren en het stoot veel CO2 uit. Dan is hennep vele malen duurzamer. Dat slaat zelfs CO2 op.”

SUBSIDIES

Inmiddels zijn de boeren in Nederland weer minder hennep gaan produceren. Reinders wijt dat aan ‘ondoordachte verstrekking van subsidies’. ,,Wij krijgen geen subsidie meer voor de duurzame verwerking.” Door verandering van de regels ging de subsidie rechtstreeks naar de boeren. Die stapten echter over op andere producten, zoals mais, zonder dat ze de subsidie die in 2008 werd toegekend, kwijt raakten. Resultaat daarvan is dat de aanvoer van ruwe hennep is verminderd. Reinders: ,,Onze fabriek draait vijf dagen in de week, terwijl we makkelijk zeven dagen kunnen draaien. Zo komt een goede grondstoffenvoorziening voor een perfect duurzaam product in gevaar.”

Het grootste deel van de hennep die in Oude Pekela wordt verwerkt, komtmomenteel uit andere Europese landen. ,,Roemenië geeft wel subsidie op hennepteelt. Dat kon in Nederland ook als Bleker (staatssecretaris van Landbouw, red.) in 2011 een brief naar Brussel had gestuurd om de directe koppeling tussen de landbouwsubsidie en het gewas te laten bestaan voor hennep en vlas. Maar dit wist hij niet, zei hij later. Hij was verkeerd geïnformeerd. Dit is een pijnlijk gebrek aan kennis.”

Zo kan het zijn dat de hennepindustrie, net als in het verleden, een stille dood sterft. ,,We moesten vijftig jaar technologische achterstand inhalen op de katoenindustrie en dat is al aardig gelukt. Maar nu wordt het ons onnodig moeilijk gemaakt. We moeten de zin van de onzin scheiden. Ik zie de toekomst als een uitdaging waar hennep een positieve bijdrage aan kan leveren, ik hoop er het beste van.”

KADER: HISTORIE

Hennep is door de eeuwen heen veel gebruikt. Zo liepen in de middeleeuwen de meeste mensen op hennepsandalen en maakte Rembrandt zijn schetsen op henneppapier. In de zeventiende eeuw werden bijna alle zeilen, (scheeps)touwen, snoeren, vlaggen, en uniformen van matrozen van hennep vervaardigd. De Zaanstreek produceerde in haar topjaren zestigduizend rollen zeildoek.

Aan het gebruik kwam een abrupt einde. De opkomst van alternatieven als katoen, jute en houtpulp verminderde het belang van de hennepteelt en door de Opiumwet werd hennep in 1928 in Nederland verboden. Sinds begin jaren negentig mag het onder voorwaarden weer worden verbouwd. Dit is vooral te danken aan het Europese landbouwbeleid en de wens naar meer duurzame productiesystemen.

Sinds 2010 loopt het project Hennep2House, bedoeld om de introductie van hennep als duurzaam bouwmateriaal in de regio te introduceren. Het wordt ondersteund door de Provincies Groningen en Drenthe in samenwerking met HempFlax. Wetenschappers in Wageningen zijn druk bezig met onderzoek.

Advertisements